Tương tác giữa thảo dược và thuốc: điều cần biết trước khi dùng chung
Thảo dược là hỗn hợp nhiều hoạt chất và có thể thay đổi nồng độ hoặc tác dụng của thuốc kê đơn. Cây thuốc phổ biến nhất gây tương tác là cỏ thánh John.
Tóm tắt nhanh
Tương tác xảy ra theo hai kiểu: dược động học (thay đổi nồng độ thuốc) và dược lực học (cộng hoặc đối kháng tác dụng). Nguy cơ cao nhất là với thuốc có khoảng điều trị hẹp như warfarin, ciclosporin và thuốc ức chế miễn dịch.
Ví dụ điển hình
- Cỏ thánh John (Hypericum perforatum): cảm ứng CYP3A4 và P-glycoprotein, làm giảm nồng độ nhiều thuốc, trong đó có ciclosporin và một số thuốc kháng virus.
- Thảo dược ảnh hưởng đông máu (như nghệ, gừng ở liều cao): cần thận trọng khi dùng cùng thuốc chống đông.
- Thảo dược an thần: có thể cộng tác dụng với thuốc an thần.
Việc nên làm
- Mang theo danh sách mọi sản phẩm bạn dùng khi đi khám.
- Báo trước khi phẫu thuật.
- Không tự ngừng thuốc kê đơn để dùng thảo dược.
Đọc chuyên sâu (cơ chế, phương pháp, hạn chế)
Vì sao thảo dược khó dự đoán
Hàm lượng hoạt chất thay đổi theo nguồn, mùa vụ và cách chiết. Nghiên cứu tương tác thường dựa trên báo cáo ca và thí nghiệm in vitro, ít khi có thử nghiệm dược động học ở người cho từng chế phẩm.
Tài liệu tham khảo
- Izzo AA, Ernst E. Interactions between herbal medicines and prescribed drugs: an updated systematic review. Drugs. 2009;69(13):1777–1798.
Bài viết khác
Piperin trong tiêu đen và sinh khả dụng của curcumin
Piperin làm tăng mạnh nồng độ curcumin trong máu, nhưng cùng cơ chế đó cũng làm thay đổi chuyển hóa của nhiều loại thuốc.
Nghệ và Curcumin: bằng chứng khoa học về tác dụng kháng viêm
Curcumin có nhiều tác dụng sinh học trong thí nghiệm, nhưng bằng chứng lâm sàng còn khiêm tốn. Bài viết tách riêng những gì đã biết ở mức tế bào, động vật và người.
Cơm cháy đen: vì sao phải nấu chín trước khi dùng
Quả, lá, thân và hạt cơm cháy đen sống chứa glycosid sinh cyanid. Nấu chín làm giảm nguy cơ ngộ độc.